Izoflawonoidy kudzu a zachowania alkoholowe – wnioski z badań farmakologicznych

Kudzu (Pueraria lobata) jako przedmiot badań nad uzależnieniem od alkoholu

Kudzu (Pueraria lobata) to roślina od dawna stosowana w medycynie tradycyjnej Azji Wschodniej, szczególnie w kontekście dolegliwości związanych z nadużywaniem alkoholu. Współczesne badania farmakologiczne koncentrują się głównie na izoflawonoidach zawartych w korzeniu tej rośliny, takich jak daidzina, daidzeina i pueraryna, analizując ich wpływ na zachowania alkoholowe oraz mechanizmy neurobiologiczne uzależnienia.

Izoflawonoidy kudzu – charakterystyka biologiczna

Izoflawonoidy są związkami fenolowymi należącymi do grupy fitoestrogenów. W Pueraria lobata występują w wysokich stężeniach i wykazują aktywność biologiczną w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach eksperymentalnych analizuje się je pod kątem:

• wpływu na spożycie alkoholu,

• modulacji układu nagrody,

• braku działania toksycznego przy długotrwałym stosowaniu.

Model zwierzęcy uzależnienia od alkoholu

Badania opisane w publikacji o numerze PMID 8116840 przeprowadzono z wykorzystaniem szczurów o genetycznie uwarunkowanej skłonności do spożywania alkoholu. Zwierzęta miały stały dostęp do wody oraz roztworu etanolu, co umożliwiało ocenę ich naturalnych preferencji alkoholowych. Izoflawonoidy podawano doustnie wraz z pożywieniem, co pozwalało obserwować zmiany w zachowaniu bez ingerencji stresowej.

Wpływ izoflawonoidów na spożycie alkoholu

Wyniki badań wykazały, że:

• daidzina i daidzeina istotnie zmniejszały dobrowolne spożycie alkoholu,

• efekt ten nie wiązał się ze zmniejszeniem całkowitej ilości przyjmowanych płynów,

• nie obserwowano zmian w spożyciu pokarmu ani masie ciała zwierząt.

Oznacza to, że ograniczenie spożycia alkoholu nie było skutkiem ogólnego osłabienia organizmu ani działania awersyjnego.

Odwracalność efektu i znaczenie neurobiologiczne

Po zaprzestaniu podawania izoflawonoidów obserwowano stopniowy powrót do wcześniejszego poziomu spożycia alkoholu. Taki przebieg sugeruje, że:

• działanie izoflawonoidów ma charakter funkcjonalny, a nie trwały,

• efekt nie wynika z uszkodzeń metabolicznych,

• mechanizm prawdopodobnie związany jest z ośrodkowym układem nerwowym, a w szczególności z modulacją tzw. szlaku nagrody.

Metabolizm alkoholu a działanie izoflawonoidów

Badania nie wykazały wpływu izoflawonoidów kudzu na aktywność enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za rozkład alkoholu, takich jak dehydrogenaza alkoholowa i aldehydowa. Oznacza to, że zmniejszenie spożycia alkoholu nie wynika z przyspieszonego metabolizmu etanolu, lecz z obniżenia motywacji do jego spożywania.

Znaczenie wyników dla badań nad uzależnieniami

Wyniki badań sugerują, że izoflawonoidy Pueraria lobata mogą:

• wpływać na zachowania alkoholowe poprzez mechanizmy centralne,

• stanowić potencjalny kierunek dalszych badań nad terapiami wspomagającymi,

• działać bez wywoływania efektów toksycznych lub zaburzeń metabolicznych.

Należy jednak podkreślić, że są to wyniki badań przedklinicznych i wymagają dalszej weryfikacji w badaniach z udziałem ludzi.

Podsumowanie

Badanie opisane w publikacji PMID 8116840 dostarcza dowodów na to, że izoflawonoidy kudzu, szczególnie daidzina i daidzeina, mogą istotnie ograniczać spożycie alkoholu w modelach zwierzęcych. Mechanizm ten związany jest z oddziaływaniem na układ nagrody w mózgu, a nie z metabolizmem alkoholu. Wyniki te stanowią ważną podstawę do dalszych badań nad rolą naturalnych związków roślinnych w modulowaniu zachowań uzależnieniowych.

Źródła

• Lin RC, Li T-K. Effects of isoflavones on alcohol drinking behavior in rats. Am J Clin Nutr. 1998.

• PubMed: PMID 8116840