Kwiat kudzu (Pueraria lobata) – skład izoflawonoidów i znaczenie terapeutyczne

Pueraria lobata (Willd.) Ohwi, znana jako kudzu, jest rośliną o ugruntowanej pozycji w tradycyjnej medycynie chińskiej. O ile korzeń kudzu jest szeroko znany z wpływu na układ krążenia, o tyle kwiat tej rośliny (Gehua) od wieków stosowany jest w leczeniu zatruć alkoholowych oraz schorzeń wątroby i przewodu pokarmowego. Współczesne badania potwierdzają, że kluczową rolę w jego działaniu odgrywają izoflawonoidy.

Tradycyjne zastosowanie kwiatu Pueraria lobata

Kwiat P. lobata wykorzystywany był tradycyjnie w celu ograniczenia skutków nadmiernego spożycia alkoholu. Działa poprzez zmniejszenie wchłaniania etanolu w przewodzie pokarmowym oraz modulację procesów immunologicznych i hormonalnych, co prowadzi do zmniejszenia uszkodzeń wątroby i jelit.

Ponadto wykazuje działanie przeciwcukrzycowe, rozkurczowe, przeciwwirusowe oraz antyoksydacyjne. Znajduje także zastosowanie w leczeniu krwawień i zmian zapalnych w obrębie przewodu pokarmowego.

Izoflawonoidy jako główne substancje aktywne

Właściwości lecznicze kwiatu kudzu wynikają z obecności licznych izoflawonoidów. Do najważniejszych należą:

• tektorydyna

• 6″-O-ksylozylo-tektorydyna

• kakkalidyna

• pueraryna

• iryzolidon

Skład chemiczny kwiatu może ulegać zmianom podczas przechowywania. Badania wykazały, że w pierwszych latach dominującym związkiem jest tektorydyna, która stanowi nawet 70% etanolowego ekstraktu kwiatu.

Analiza ilościowa izoflawonów metodą HPLC

Zespół Meicun Yao opracował metodę wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) umożliwiającą precyzyjne oznaczanie tektorydyny oraz 6″-O-ksylozylo-tektorydyny w kwiatach kudzu.

Metoda ta charakteryzowała się wysoką liniowością, dokładnością oraz powtarzalnością, co potwierdza jej przydatność w analizach jakościowych i ilościowych surowca roślinnego. Uzyskane wyniki wykazały istotne różnice regionalne – kwiaty pochodzące z północnych Chin zawierały wyższe stężenia obu izoflawonów niż te z regionów południowych.

Znaczenie tektorydyny jako markera jakości

Tektorydyna, będąca głównym izoflawonoidem kwiatu P. lobata, może pełnić funkcję markera jakości surowca. Jej metabolit, tektorygenina, wykazuje udokumentowane działanie farmakologiczne w leczeniu schorzeń związanych z alkoholem.

Z tego względu oznaczanie tektorydyny stanowi istotne narzędzie w kontroli jakości preparatów roślinnych zawierających kwiat kudzu.

Podsumowanie

Kwiat Pueraria lobata jest bogatym źródłem izoflawonoidów o szerokim spektrum działania biologicznego. Nowoczesne metody analityczne, takie jak HPLC, umożliwiają precyzyjną ocenę jego jakości i składu chemicznego. Zgromadzone dane naukowe potwierdzają zasadność tradycyjnego zastosowania kwiatu kudzu oraz jego potencjał w nowoczesnej fitoterapii.

Źródła

• Yao M. et al., Quantitative analysis of two isoflavones in Pueraria lobata flowers, Chinese Medicine, 2010, 5:14

• Szydełko A., Opracowanie właściwości kudzu, Akademia Medyczna we Wrocławiu, Wydział Biochemii Lekarskiej, 2011

• Chen G. et al., Isoflavonoids of Pueraria lobata and their pharmacological effects, Journal of Ethnopharmacology

• Chinese Pharmacopoeia – Puerariae Flos