Rośliny lecznicze w terapii alkoholizmu i uzależnienia od nikotyny – rola kudzu (Pueraria lobata)

Uzależnienie od alkoholu i nikotyny pozostaje jednym z głównych wyzwań zdrowia publicznego, a dostępne terapie farmakologiczne często mają ograniczoną skuteczność lub nie są dobrze tolerowane przez wszystkich pacjentów. W konsekwencji rośnie zainteresowanie roślinnymi surowcami o potencjale przeciwuzależnieniowym. Jedną z najlepiej przebadanych roślin w tym kontekście jest kudzu (Pueraria lobata).

Rośliny jako wsparcie terapii uzależnień

Rośliny lecznicze od dawna pojawiają się w tradycyjnych systemach medycyny jako środki łagodzące objawy nadużywania substancji psychoaktywnych i wspierające proces zdrowienia. Badania przedkliniczne i kliniczne analizowały różne gatunki, jednak liczba solidnych danych naukowych dla większości z nich jest nadal niewielka.

Kudzu (Pueraria lobata) – najwięcej dowodów w literaturze

Spośród roślin wymienianych w kontekście walki z nałogami, Pueraria lobata wyróżnia się największą liczbą publikacji naukowych. Ekstrakty z korzenia tej rośliny zawierają trzy główne izoflawony bioaktywne:

• daidzin

• daidzein

• puerarin
  które wykazują wpływ na zachowania związane z piciem alkoholu w badaniach przedklinicznych oraz w badaniach klinicznych o ograniczonej skali.

Mechanizmy działania izoflawonów

Choć pełny mechanizm nie jest jeszcze dostatecznie poznany, dostępne dane sugerują kilka możliwych dróg działania:

• Izoflawony mogą wpływać na enzymy związane z metabolizmem alkoholu, takie jak dehydrogenaza aldehydowa, co może oddziaływać na późniejsze etapy metabolizmu etanolu.

• Badania in vitro i przedkliniczne wskazują, że ekstrakt z kudzu może działać poprzez modulację receptorów opioidowych i zmianę aktywności układu nagrody w mózgu – podobnie jak stosowane w terapii uzależnień leki farmakologiczne.

Dowody naukowe – kudzu a przyjmowanie alkoholu

W literaturze opisano szereg badań, które pokazują, że ekstrakty z korzenia kudzu oraz izolowane izoflawony skutecznie redukują dobrowolne spożycie alkoholu u zwierząt. Efekty te są obserwowane zarówno w spontanicznym spożyciu, jak i w modelach uzależnienia.

Chociaż mechanizmy działania nadal wymagają dalszej analizy, liczba dowodów sugeruje, że izoflawony kudzu mogą modulować zachowania związane z piciem alkoholu i procesami nagrody w ośrodkowym układzie nerwowym.

Podsumowanie

Badania naukowe wskazują, że roślinne ekstrakty, a w szczególności te pochodzące z Pueraria lobata, mogą mieć realny potencjał jako uzupełnienie standardowych metod terapii uzależnień od alkoholu i nikotyny. Choć jest to obiecujący kierunek, nadal potrzebne są dobrze zaprojektowane badania kliniczne w celu pełnego potwierdzenia skuteczności i bezpieczeństwa takich podejść.

Źródła

• Ożarowski M., Mikołajczak P.Ł., Thiem B., Medicinal plants in the phytotherapy of alcohol or nicotine addiction. Implication for plants in vitro cultures, Przegl Lek. 2013;70(10):869–874. PubMed PMID: 24501814.